بیکران
یا ابا صالح المهدی ادرکنا

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

607- فلسفه زلزله

چرا خداوند حوادثی مانند سیل و زلزله را به وجود می آورد تا انسانها از بین بروند؟

جواب :

اولاً توجه به این نكته لازم است كه معلومات ما در برابر مجهولات بسیار ناچیز است، و آنچه ما از اسرار آفرینش و جهان هستی میدانیم در برابر آنچه نمیدانیم همچون قطرهای در برابر اقیانوس عظیمی است. بنابراین اگر ما نتوانستیم اسرار وقوع فلان طوفان یا زلزله را دریابیم نمیتوانیم به كّلی آن را مورد انتقاد قرار دهیم. در گذشته بسیاری از مسائل را جزء شرور و آفات میشمردیم، ولی امروز در پرتو پیشرفتهای علمی و كشف اسرار تازه از جهان آفرینش آنها را مفید و سودمند میدانیم، فیالمثل در سابق قضاوت عمومی بر این بود كه گریه پیدرپی نوزادان جز شكنجهای برای خودشان، و آزاری برای پدر و مادر بیش نیست.

در حالی كه امروز میگویند اگر این گریه نباشد ممكن است نوزاد سلامت خود را به كلّی از دست دهد، گریه بهترین ورزش برای او است، گریه دستگاه تنفس او را به كار میاندازد، جریان خون او را سریع میكند، و تمام بافتهای بدن را تغذیه میكند، عضلات دست و پا و سینه و شكم را قوی میسازد، به علاوه رطوبتهای اضافی موجود در مغز او را كه ممكن است مایه عفونت گردد بیرون میفرستد.1 باید جهان طبیعت را از دیدة عقل و خرد بررسی كرد نه از دیدة عاطفی، و چه بسا داوریهای تكفیكی و عاطفی، عادلانهترین و اخلاقیترین كارها را بد تلّقی كند، روی این اساس حوادثی كه مایملك انسانهای منطقهای را نابود میكند، از نظر جزء نگری، شّر و ناگوار است ولی در مطالعة مجموعه حوادث طبیعت، چه بسا معلول یك رشته خیرهای بیشمار قبلی بوده و یا سرچشمة پدید آمدن فراوانی است كه زندگی انسانهای بیشماری را تأمین میكند، این نوع شّر قلیل در برابر آن خیر كثیر (كه تفكیك پذیر نیستند) شّر محسوب نمیشود. ثانیاً  جهان طبیعت بر پایه اسباب و مسبباّت استوار است و اصطكاك و تزاحم در طبیعت آن نهفته است، خواستن جهانی كه در آن مرض و بیماری، مرگ و میر، تنازع و خصومت در میان آفریدههای آن نباشد، در حقیقت خواستن شیری است كه فاقد خوی درندگی ، پنجه افكنی و حمله وری باشد، آتش در هر كجا باشد اثر  ویژه آن سوزاندن است، خواه در كعبه و مسجد، خواه در خانه و مغازه، بنابراین نمیتوان انتظار داشت كه جهان مادّه خارج از نظام علّیت، كاری را صورت دهد.2 البته عدل الهی ایجاب میكند كه گرفتاران و حادثه دیدگان بیگناه را از طریق پاداشهای اخروی و یا تخفیف در احكام اعانت نماید همچنانكه در قرآن میفرماید: "و بشّر الصابرین، الّذین اذا اصبتهم مصیبهّ قالو انّالله و انّا الیه راجعون اولئك علیهم صلوات من ربهّم و رحمة3.." و بشارت بده به صابران كشانی كه در هنگام مواجهه با مصیبت میگویند اما از خدا خداییم و به بسوی او باز میگریدم اینان كسانیاند كه رحمت خدا شامل حالشان میشود... ثالثاً آنچه متّعلق  ذاتی و اصلی ارادة خداست كمالاتی است كه از این عالم به وجود میآید ولی شرور همیشه ملازم با نوعی عدم هستند كه نیاز به آفریننده ندارد مانند بیماری كه از نبود صحّت و عافیت ناشی میشود و مرگ و فقر كه همراه با نداشتن حیات و اموال است. البته شّر مطلق كه مساوی با عدم مطلق است هرگز وجود خارجی ندارد. رابعاً، درست است كه انسان در دل بلاها و مصائب قرار گرفته و جهان ماّده آمیخته با حوادث ناگواری چون طوفان، سیل و زلزله است، ولی چنان نیست كه بشر در كاهش بخشی ازآنها ناتوان باشدء او میتواند باهوش خدادادی از زیانهای آنها بكاهد، بلكه از آنها به سود خود بهره گیرد. ساختن خانههای ضّد زلزله در مراكز زلزله خیز، و احداث سدّهای استوار در محلهای سیلخیز، بخشی از زیانهای ناشی از این دو حادثه طبیعی را جلوگیری میكند و چه بسا انسان از آن به سود خود بهره میگیرد.4 علاوه در مواردی هم كه چنین حوادثی منجر به مرگ و میر میشود، در صورتی شّر و كاستی تلّقی میشود كه زندگی دنیا دائمی و هدف قرار گیرد ولی اگر مرگ به صورت ترك خانهای و انتقال به منزلگاه برتر باشد، در این صورت نعمت و كرامت خواهد بود. خامساً  در قرآن و روایات اسلامی بخش عظیمی از مصائب جوامع انسانی، جنبة مجازات گناهان دانسته شده است ضمناً گناهان و كردار ناشایستة انسان، تكونیاً و بر اساس قانون علّیت نه تنها در مورد شخص گنهكار تأثیر سوء دارد، بلكه نسبت به سرنوشت سایر افراد جامعه نیز مؤثّر است، قرآن كریم صریحاً اعلام میكند كه:  "و اتّقوا فتنه لاتصیبّن الذّین ظلموا منكم خاّصه"5 یعنی: از فتنهای كه تنها به ستمگران شما نمیرسد بترسید و در مورد گروهی از امتّهای پیشین كه هر كدام به خاطر گناهانشان گرفتار مجازاتهایی شدند میفرماید: "فكلّاً اخذنا بذنبه .. و منهم من اغرقنا و ماكان الله لیظلمهم و لكن كانوا انفسهم یظلمون."6 یعنی: هر یك از ایشان را به گناهش گرفتار كردیم ... بعضی را غرق كردیم و این خدا نبود كه برایشان ستم كرد بلكه خودشان بر خود ستم كردند، امام صادق میفرماید: "انّ الله تعالی اذا غضب علی امّة ثّم لم ینزل بها العذاب، اغلی اسعارها ، و قصّر اعمارها ، و لم تربح تجّارها و لم تغزر انهارها، و سلّط علیها شرارها و حبس علیها امطارها"7 یعنی هرگاه خدا بر قومی خشم گیرد ولی بر آنها عذابی نازل نكند مایحتاج آنها را گران میكند و عمر ایشان را كوتاه میكند و تجارتشان را كم سود و رودهای آنها را كم آب كرده و اشرار را بر آنها حاكم میكند و آنها را از باران محروم میكند و از حضرت امیر نقل است كه فرمود: "توقّوا الذنوب، فما من بلیّه و لانقص رزق الا بذنب" یعنی از گناه پرهیز كنید زیرا هیچ بلا و مصیبتی جز به سبب گناه رخ نمیدهد.8

برگرفته از سایت اندیشه قم

پاورقی ها:

1 . ر.ك: پیام قرآن، ناصر مكارم شیرازی، ج4، ص443،چ4، قم: مدرسه امیرالمؤمنین، 1374.

2 . ر.ك: مدخل مسائل جدید در علم كلام، جعفر سبحانی، ص123، چ1، قم: مؤسسه امام صادق، 1375.

3 . بقره 155، ـ 157.

4 جعفر سبحانی، همان، در حل مسایل جدید در علم كلام، ص 122، چ1، قم موسسة امام صادق، 1375.

5 . انفال 25.

6 . عنكبوت ،40.

7 . بحارالنوار، ج70، ص353.

8 . میزان الحكمة، محمد ریشهری، ج 4 ص1900، حدیث 6635، دارالحدیث،چ2.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

این وبلاگ صرفا علمی و تحقیقی و در راستای نشر و ترویج فرهنگ و معارف اسلامی برای استفاده اقشار مختلف جامعه خصوصا جوانان راه اندازی شده است و در آن علاوه بر آثار و نوشته های مدیر وبلاگ از مقالات و نوشته های علمی از سایر نویسندگان و سایت های معتبر نیز با ذکر منبع بهره برده می شود و از هر گونه پیشنهاد و انتقاد علمی و منصفانه استقبال می شود و نشر و استفاده از مقالات آن با ذکر منبع بلا مانع است.
مدیر وبلاگ : عبدالرحیم رضاپور

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

اوقات شرعی