تبلیغات
بیکران - 602- زیارت امام حسین علیه السلام
بیکران
یا ابا صالح المهدی ادرکنا

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

602- زیارت امام حسین علیه السلام

سؤال: در برخی از احادیث آمده است كه اگر مومن تا هنگامی كه در مسجد است از عمر وی محاسبه نمی شود و یا تا موقعی كه سر سفره غذا است و... . حال سؤال این است اگر كسی در مسجد یا سر سفره غذا بمیرد این چطور توجیه می شود. مگر نبایستی از عمر وی محاسبه نشود پس بایستی حداقل در این زمان نمیرد. این تناقض محسوب می شود.

پاسخ:

در پاسخ به سوال مورد نظر لازم است به نکاتی اشاره نماییم:

الف. اقسام اجل و مرگ

 برای انسان دو نوع سرنوشت و تقدیر در نظر گرفته می‌شود.

1. سرنوشت(اجل و مرگ) حتمی و قطعی؛ 2. سرنوشت(اجل ومرگ) غیرحتمی و غیرقطعی.

در قرآن كریم از سرنوشت با لفظ اَجَل تعبیر آورده شده است.

اجل یعنی تمام شدن مدت و به آخر رسیدن وقت كه در مورد انسانها و موجودات همان پایان عمر و مرگ آنها می‌باشد.

حال این اجل، یا تغییر و تبدیل در زمان و نحوه آن راه ندارد كه به آن اجل حتمی یا اجل مسمی گفته می‌شود. یا تغییر و تبدیل در نحوه و زمانش به واسطه عللی رخ می‌دهد كه به آن اجل غیر حتمی گفته می‌شود.

این دو نوع اجل برای انسانها دقیقاً در یك آیه از قرآن كریم آمده است كه می‌فرماید:«هو الذی خلقكم من طین ثم قضی اجلاً و اجل مسمی عنده ثم انتم تمترون»؛[1] اوست كه شما را از گل آفرید و سپس برای زندگی شما مدتی تعیین كرده و مدت معین (عمر هر كس) و سرآمد قطعی آن نزد اوست.

ولی درمورد سایر پدیده‌ها و موجودات دیگر همیشه به صورت اجل مسمی و حتمی به كار رفته است. «ما خلقنا السموات و الارض و ما بینهما الا بالحق و اجل مسمی»؛[2] ما آسمان و زمین را و آنچه مابین آنهاست نیافریدیم مگر به حق و سرآمد و پایان معین.

ب. عوامل طولانی و کوتاه شدن عمر

بعضی كارهای ارادی انسان كه با اختیار او تحقق می‌پذیرد در كم و زیاد شدن عمر طبیعی به طور مستقیم و غیرمستقیم تأثیر می‌گذارد. مثلاً به كار بردن مقررات و آیین نامه راهنمایی در رانندگی و رعایت احتیاط كامل نقش به سزایی در پیشگیری تصادفات دارد و همچنین در مورد حوادثی (از جمله زمین لرزه‌ها و سیلها) تدابیری در جهت ساخت و ساز ساختمانی مستحكم در جاهای مناسب اندیشید تا گرفتار چنین حوادث طبیعی نشویم.

پس اگر همه شرایط رعایت شود و از اختیار خود به طرز صحیح بهره‌گیری شود می‌توان تا حدود زیادی از مرگهای غیرطبیعی جلوگیری نمود و در نتیجه عمر طبیعی كاهش نمی‌یابد. البته یك رشته عوامل اختیاری دیگر نیز وجود دارد كه در جلو افتادن زمان مرگ دخالت دارد كه روایات نیز متذكر آنها شده‌اند، مثلاً قطع رحم و زنا و فساد و گناهان موجب جلو افتادن مرگها می‌شود.[3]

و از طرفی دیگر یك سری عوامل اختیاری وجود دارد كه بر عمر طبیعی انسان می‌افزاید كه در این زمینه نیز روایاتی وارد شده است و آیاتی از قرآن هم متذكر آن شده است.

«أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اتَّقُوهُ وَ أَطِیعُونِ یَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَ یُؤَخِّرْكُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ أَجَلَ اللَّهِ إِذا جاءَ لا یُؤَخَّرُ لَوْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»؛[4]

خدا را بپرستید و از او پروا دارید و مرا فرمان برید تا برخی از گناهانتان را بر شما ببخشاید و اجل شما را تا وقتی معین به تأخیر اندازد و اگر بدانید، چون وقت مقرر فرا برسد تأخیر نخواهد داشت.

این آیه بسیار روشن است كه خداپرستی و اطاعت از اوامر الهی و تقوا پیشه كردن موجب به تأخیر افتادن مرگ می‌شود و در روایاتی نیز صله رحم و دعاء و صدقه را به عنوان عواملی كه در تأخیر مرگ دخالت دارند، معرفی نموده‌اند.

حضرت علی ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: صله رحم موجب زیادی مال و ثروت شده و باعث می‌شود مرگ به تأخیر افتد.[5]

و همچنین در قسمتی دیگر از این خطبه می‌فرماید صدقه از مرگهای ناگهانی و رقت‌بار جلوگیری می‌كند. به هر حال بعضی از اعمال اختیاری بر عمر طبیعی انسان می‌افزاید و بعضی از اعمال از عمر او می‌كاهد و این همان معنای مطلق بودن و یا غیرحتمی و غیر قطعی بودن و قابل تغییر بودن اجل مطلق و غیر حتمی است.

ج. مدلول روایاتی که برخی زمان ها را استثنا کرده اند:

1. اهمیت حضور در مساجد

در روایات مربوط به مسجد كه در منابع معتبر روائی ضبط شده است تعبیری که تصریح به عدم محاسبه زمان حضور در مسجد، از عمر انسان نموده باشد، نیافتیم؛ اگر چه فضائل زیادی برای مسجد و حضور در آن نقل شده است حتی برای جلوس و نشستن در مسجد اجر و ثواب ذكر شده است پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرموده است: «ای اباذر تا در مسجد هستی در مقابل هر نفسی كه می كشی خداوند به تو درجه در بهشت عطا می كند و فرشتگان بر تو سلام می فرستند و در برابر هر نفس تو ده حسنه می نویسند... نشستن در مسجد لغو است مگر برای نمازگزار و كسی كه ذكر خدا می گوید و یا برای آموختن مسائل دینی نشسته باشد[6].

2. زیارت امام حسین علیه السلام

در روایات بسیاری از معصوم سلام الله علیهم اجمعین در مورد فواید بسیار زیارت سید الشهدا امام حسین سلام الله علیه وارد شده که از جمله آن محسوب نشدن عمر در مدت زیارت است.

امام صادق سلام الله علیه فرمود:

"إِنَّ أَیَّامَ زَائِرِی الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ لَا تُعَدُّ مِنْ آجَالِهِمْ[7]" ؛ روزهای زیارت سالار شهیدان امام حسین سلام الله علیه جزء عمر او به حساب نمی آید.

امام باقر و امام صادق سلام الله علیهما فرمودند:" إِنَّ اللَّهَ عَوَّضَ الْحُسَیْنَ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْإِمَامَةَ مِنْ ذُرِّیَّتِهِ وَ الشِّفَاءَ فِی تُرْبَتِهِ وَ إِجَابَةَ الدُّعَاءِ عِنْدَ قَبْرِهِ وَ لَا تُعَدُّ أَیَّامُ زَائِرِیهِ جَائِیاً وَ رَاجِعاً مِنْ عُمُرِهِ [8]؛

خدای متعال به عوض قتل حسین سلام الله علیه امامت را در فرزندانش به ارث گذاشت. در تربتش شفا نهاد.اجابت دعا نزد قبرش را شرط نمود. اوقاتی که زایر به زیارت حضرت مشغول است، از آمد و شد عمرش حساب نمی کند.

3. ارزش نشستن بر سر سفره غذا

در بعضی روایات تصریح شده است که نشستن طولانی بر سر سفره غذا، جزء عمر انسان به حساب نمی آید.

امام صادق سلام الله علیه فرمود : أَطِیلُوا الْجُلُوسَ عَلَى الْمَوَائِدِ فَإِنَّهَا سَاعَةٌ لَا تُحْسَبُ مِنْ أَعْمَارِكُم[9]‏؛

نشستن بر سفره را طولانی کنید كه جزء عمر شما به حساب نمی آید.

آنچه در تحلیل این گونه روایات می توان گفت اینست که:

 اولا ممکن است این روایات در مقام بیان اهمیت موضوعات مطرح شده در آن بوده و تعبیرات به کار رفته کنایی باشند؛ بدین معنا که زیارت امام حسین علیه السلام از نظر اجر معنوی و یا حضور بر سر سفر غذا و رعایت آداب خوردن و نوشیدن برای سلامتی انسان، به اندازه ی است که نمی شود آن را با دیگر زمان های عمر یک انسان مقایسه نموده و با آن حساب عمر معمولی کرد. ولذا از این جهت از عمر معمولی استثنا شده است.

ثانیا آنچه قابل تغییر، کم و زیاد شدن است، اجل معلق و غیر حتمی است؛ اما اجل مسمی و حتمی با هیچ عاملی قابل پیشگیری نیست بدین معنا که همانطوری که اموری مانند صدقه، صله رحم و... که از اسباب طول عمر محسوب شده، نمی تواند جلو مرگ حتمی را بگیرند، اموری مانند زیارت حضرت سیدالشهداء و یا نشستن بر سر سفره غذا و... هم در برابر قضای حتمی الهی بی اثر می گردد ولذا اساسا اجل حتمی از دایره اینگونه روایات مستثنا می باشد. بنا بر این می توان گفت که با توجه به وجود روایات، تحقق مرگ هنگام زیارت و یا سر سفره غذا، با اجل حتمی باید باشد نه اجل معلق و غیر حتمی که با برخی اسباب قابل کم و زیاد شدن است.

برگرفته از مرکز مطالعات حوزه علمیه قم



[1] . انعام، 2.

[2] . احقاف، 3.

[3] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، چ جدید، ج 5، ص 140؛ وسائل الشیعه، ج 11، ص 513.

[4] . نوح، 3 ـ 4.

[5] . نهج البلاغه، خطبه 110، محمد دشتی، ص 149.

[6] شیخ حر عاملى، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة، ج‏4 ؛ ص117، مؤسسة آل البیت علیهم السلام - قم، چاپ: اول، 1409 ق.

[7] . وسایل الشیعه، ج 14 ،ص 414 .

[8] . همان،ص 424.

[9] . مجلسی محمد باقر،بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، تهران،انتشارات اسلامیه، ج‏63، ص412.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

این وبلاگ صرفا علمی و تحقیقی و در راستای نشر و ترویج فرهنگ و معارف اسلامی برای استفاده اقشار مختلف جامعه خصوصا جوانان راه اندازی شده است و در آن علاوه بر آثار و نوشته های مدیر وبلاگ از مقالات و نوشته های علمی از سایر نویسندگان و سایت های معتبر نیز با ذکر منبع بهره برده می شود و از هر گونه پیشنهاد و انتقاد علمی و منصفانه استقبال می شود و نشر و استفاده از مقالات آن با ذکر منبع بلا مانع است.
مدیر وبلاگ : عبدالرحیم رضاپور

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

اوقات شرعی